Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
ZZSK, czyli przewlekły proces zapalny i kostniejący, o nieznanej przyczynie. Choroba postępuje wolno prowadząc do usztywnienia kręgosłupa i stawów obwodowych. ZZSK dotyka głównie mężczyzn, zazwyczaj między 20 i 30 rokiem życia, rzadko zdarza się po 40 roku życia.
Kobiety mogą cierpieć na skąpoobjawową postać tej choroby. U młodych mężczyzn często pierwszym objawem ZZSK może być zapalenie stawów kolan, zapalenie ścięgna Achillesa, a także zapalenie naczyniówki, tęczówki i ciałka rzęskowego.
Wyróżniamy 2 postaci ZZSK: osiową, kiedy zaatakowany jest tylko kręgosłup i obwodową kiedy zajęte są dodatkowo inne stawy (biodrowe, kolanowe, barki).ZZSK rozpoczyna się od obustronnego i symetrycznego zajęcia stawów krzyżowo-biodrowych - rozpoznanie zajęcia tych stawów jest niezbędne do zdiagnozowania ZZSK- co powoduje ograniczenia ruchów nóg. Następnie choroba obejmuje kręgi lędźwiowe, piersiowe i szyjne, co znacznie ogranicza ruchomość w klatce piersiowej - proces zapalny atakuje przyczepy mięśni. Pojawiają się nacieki zapalne. Zmiany chorobowe pojawiają się w błonie maziowej stawów i w pierścieniu włóknistym krążka międzykręgowego. Choroba dotyka także także stawów kolan i stawów skokowych, stawów żebrowo-mostkowych, stawów żebrowo-poprzecznych i stawów żebrowo-kręgowych.
Objawy: początki choroby dotyczą dolnego odcinka kręgosłupa. Chory odczuwa przewlekły, tępy ból w drugiej połowie nocy i nad ranem, ma problemy z obróceniem się na drugą stronę. Te objawy trwają ponad 3 miesiące. Ból, pod wpływem rozruszania się, powoli ustępuje. W badaniach obserwuje się wzrost OB. i dodatni objaw Lesege'a. Na zdjęciu rentgenowskim kręgosłupa widać kręgi, które przyjmują z początku kształt kwadratowy - jest to tzw. "kwadratowienie kręgów", a w dalszym przebiegu choroby - kształt beczkowaty, co nazywamy kręgosłupem bambusowym. Obserwuje się również ubytki w przedniej powierzchni trzonów kręgów. Ból promieniuje wzdłuż kręgosłupa i do tylnej powierzchni ud oraz do żeber, co utrudnia oddychanie. W zaawansowanej postaci choroby dochodzi do zmiany sylwetki, tzw. sylwetka narciarza, spowodowanej przykurczami w stawach biodrowych i w stawach kolanowych. Chorobie towarzyszy wzrost temperatury ciała, utrata apetytu i zmiany pozastawowe (nierówność źrenic i niereaktywność na światło, nefropatia, amyloidoza).
Profilaktyka: ruch i zabiegi fizykoterapeutyczne, aby zapobiec trwałym usztywnieniom i kalectwu, basen, chodzenie na wysokich obcasach, spanie na płaskich powierzchniach.
Leczenie u lekarza reumatologa, leczenie sanatoryjno-balneologiczne i fizykoterapia. Leki przeciwzapalne i immunosupresyjne. Podawanie sterydów w przypadku zapalenia tęczówki.